RAK GRLIĆA MATERICE

Evropska nedelja prevencije raka grlića materice se obeležava od 18. do 24. januara 2021. godine u cilju podizanja svesti žena o raku grlića materice i načinima prevencije.

Osnovna poruka svim ženama je da je rak grlića materice maligna bolest koja se može sprečiti. „BOLJE SPREČITI, NEGO LEČITI – REDOVNOM KONTROLOM POBEDIĆEMO KARCINOM GRLIĆA MATERICE” je slogan 15. Evropske nedelje prevencije raka grlića materice koji pokreće žene da razmišljaju o svom reproduktivnom zdravlju, i da u toku godine odvoje dan kada će posetiti svog lekara i iskoristiti neki od dostupnih preventivnih pregleda.


Prema epidemiološkim podacima Svetske Zdravstvene Organizacije /SZO/, u svetu prosečna stopa obolevanja od raka grlića materice iznosi 14/100000 žena, odnosno stopa umiranja 6,8/100000. Podaci za Srbiju su nažalost poražavajući. Broj obolelih žena od karcinoma grlića materice za jednu godinu prosečno iznosi 23,8/100000 odnosno 7,7/100000 posmatrano kroz stopu umiranja od ove bolesti. U Evropi vodeća zemlja po broju broju obolelih i umrlih žena trenutno zauzima Ruminija, a Srbija je na trećem mestu po broju obolelih, odnosno na četvrtom neslavnom mestu po broju umrlih žena od raka grlića materice. Ako se posmatra učestalost cervikalnog karcinoma u odnosu na maligne bolesti drugih organa kod žena, rak grlića materice se nalazi odmah iza raka dojke i raka pluća.

OVO SU ALARMANTNI PODACI.

Poznato je da je najbolji vid lečenja malignih bolesti njihova prevencija, odnosno preduzimanje svih mera da se maligna bolest ne razvije, odsnosno što ranije dijagnostikuje kada se može u većini slučajeva i izlečiti. Grlić materice je lako dostupan pregledu i u većini slučajeva se može postaviti rana i brza dijagnoza priprode promene koja se uoči prilikom pregleda grlića materice. Naravno, pod uslovom da se žena redovno javlja na ginekološke pregleda, a to znači jednom u godini dana i nikako ređe od jednog pregleda u 2-3 godine.

Rak grlića materice u najvećem broju slučajeva se razvija kroz dugi niz godina, preko nekoliko stepena unutarepitelijalnih promena benignih (dobroćudnih) karakteristika pa se može reći da od početne promene najnižeg stepena /CIN 1, cervikalna intraepitelna neoplazija prvog stepena) do razvoja invazivnog raka grlića materice obično prolazi 8-10 godina. Dokazana je direktna povezanost promena u grliću materice sa infekcijom Humanim papiloma virusima (HPV) visokog onkogenog potencija ( najčešće tipovi 16,18,31,33) i u preko 98% pregledanih uzorka tkiva grlića materice kod kojih je postavljena dijagnoza planocelularnog karcinoma je potvrđen pozitivan nalaz na prisustvo pomenutih virusa.

Uzimanjem PAPA brisa, kao skrining metode za ranu detekciju promena na grliću materice, tokom redovnih ginekoloških pregleda, mogu se pravovremeno otrkiti promene u epitelu grlića materice koje se uspešno leče i na taj način sprečiti razvoj raka grlića materice.